home

<<<<

tradycje

Ałtaj

 Folklor wiejski, wycinanki, muzyka, Cepelia, przez tyle lat PRL-u usilnie propagowana przez media budziły od wczesnej młodości moją niechęć. Przesyt nadmiarem i sztucznością, oczyszczone i ulizane wywoływały wrażenie kiczu. Wiele osób do dziś wstydzi się przyznać, że pochodzą ze wsi. Wstydzą się własnych rodziców, ciężko pracujących prostych ludzi. Wszyscy ze wsi uciekali do miast.  Etos wsi nie istniał i do dziś nie istnieje.
Wtedy w latach 70-80 , tak jak i cały świat uległem fascynacji kulturze zachodu. Tego „towaru” zawsze w Polsce zawsze było mało, a czego brakuje, tego pragnie się najbardziej. Trzeba było 20 lat, aby się nasycić i dostrzec, że kultura, która staje się towarem, komercjalizuje się, traci swoją świeżość i siłę oddziaływania, jest jedyna i panująca, zaczyna powodować uczucie przesytu i poszukiwania czegoś świeżego

 Na przełomie lat 70-80 współpracowałem z Tadeuszem Kantorem podczas jego występów w Warszawie. Tak jak na wszystkich i na mnie jego sztuka zrobiła ogromne wrażenie. Ale wielu lat potrzeba mi było by zrozumieć, że u podstaw jego sukcesu leży jego przeszłość i jej współczesna twórcza interpretacja. Nie miałem tak drastycznych przeżyć jak Kantor. Nie mogłem szokować, krzyczeć i wyć. Musiałem inaczej, po swojemu opowiadać, a może nawet zaśpiewać. Szukałem więc tematu, który mógł w jakimś stopniu być moim tematem osobistym. Polska wieś, czyli miejsce w którym spędziłem moje dzieciństwo wydał mi się atrakcyjny i na tyle uniwersalny, że postanowiłem go podjąć. Taka swoista Atlantyda, czy Utopia, jest w każdym z nas. Watro do niej dotrzeć, być może podróż do własnego wnętrza, wspomnień,  zmieni nas i wskaże nowy, lepszy sens życia?

Od wielu lat zbieram stare przedmioty noszące ślady pracy rąk ludzkich. Uważam, że jest w nich coś magicznego. Częste używanie spowodowało wygładzenie powierzchni i zmianę pierwotnego kształtu.  Stare i bezużyteczne, dziś nikomu niepotrzebne, na fotografiach nabrały nowego życia. Wydało mi się interesującym powrócić do czasów ich świetności, tym bardziej, że pamiętam z dzieciństwa sytuacje w których były używane. Po wojnie polska wieś nie była jeszcze całkowicie zelektryfikowana i często można było spotkać miejsca gdzie czas się zatrzymał i żyło się tak jak za czasów naszego Fryderyka. Miałem wówczas kilka lat i czas, który upłynął zatarł szczegóły.   Nie mogłem więc odtworzyć wspomnień dokładnie, z detalami, ale klimat, nastrój, atmosfera sądzę, że pozostały. Ale nie one są tu najważniejsze, wieś i wspomnienia są  jedynie pretekstem do podjęcia pewnej gry, zabawy, sprawdzenia swoich umiejętności. Wieś i tradycje to temat, który sobie założyłem. Światło i kompozycja, to wyzwanie , z którym zamierzam się zmierzyć. Wiele lat  pracy w reklamie, tony wyprodukowanej makulatury, ciekawość czy czegoś się nauczyłem w ciągu mojego życia i czy nadal potrafię się uczyć? Praca dla klienta reklamowego zmusza do wielu wyrzeczeń i kompromisów. Przeważnie lepsze, subtelne przegrywa z popularnym, modnym, kiczowatym i głupawym. Czy jeszcze potrafię powiedzieć coś normalnie, bez uciekania się do tanich chwytów? Prosto i zwyczajnie.

Fotografia to światło. Foto Grafia – zapisywanie światłem. To nasuwa oczywiste skojarzenie z mistrzami pędzla i oświetlenia z przed 400 lat, malarzami okresu renesansu i baroku. Ciekawe czy by malowali dzisiaj gdyby jeszcze żyli? Malarze często malowali te same sceny, ukazując różne podejście do tematu i  prowadząc między sobą  swoisty dialog. Proponuję intelektualną podróż w czasie i myślę, że niektórym uda się przeżyć dreszczyk emocji deja vu.

Od kilku lat fotografuję ludzi, ludzi z różnych krajów, w różnym wieku,  różnych ras i typach urody i doszedłem do wniosku, że nie ma ludzi brzydkich. Jeżeli zmienią ubranie ze współczesnego na tradycyjne dla ich kraju, to zmiana jest porażająca – stają się inni, ciekawi, oryginalni i piękni. Czy ktoś widział brzydkiego górala?
Zmiana ta jest szczególnie widoczna u osób starszych, ich uroda wzrasta z wiekiem. Zmarszczki, dziś postrach każdej kobiety, jak mapa pokazują drogę życia. Każdy wiek ma swoje przywileje, młodość urodę a starość mądrość. Czy warto z tym walczyć?

I tak oto wróciłem do folkloru. Zacząłem uczyć się go i poznawać na nowo. Nie raz byłem zaskoczony i dumny, że jestem Polakiem, znajdując informacje o wysokim rozwoju dawnej kultury i sztuki ludowej, jej  pionierskich osiągnięciach w ówczesnej Europie. Powoli zacząłem tracić kompleksy z czasów PRL-u.  Praca, zwyczaje, tradycje, strój, kultura, muzyka i instrumenty to niewyczerpana kopalnia tematów. Ludzie, artyści – moi modele, których poznawałem i współpracowałem, czerpali z tego samego źródła i każdy znajdował coś dla siebie. Wielu znalazło własną drogę i odnosi sukcesy. Świat, który pokazuję w moich pracach już przemija, nie ma w nim TV, pralek lodówek, telefonów, samochodów i innych osiągnięć cywilizacji. Życie jest proste, a praca ciężka. Ale ludzie ci potrafili się śmiać, kochać i rozumieć. To byli nasi dziadkowie i rodzice. Potrafili być szczęśliwi.

Rok 2010  jest rokiem 200 letniej rocznicy śmierci naszego wielkiego rodaka, F Chopina , ale i również 400 letniej rocznicy śmierci wielkiego mistrza renesansu, Michelangela Merisi zwanego Caravaggiem. Może warto te dwie rocznice połączyć?

Angola

Armenia

Belgia

Białorus

Brazylia

Burkina-Faso

Chakasja

Chiny

Chorwacja

Czechy

Ekwador

Francja

Greecja

Gwadelupa

Hiszpania

Hollandia

Indie

Indonezja

Iran

Izrael

Jakucja

Japonia

Jordania

Kazachstan

Kolumbia

Kongo

Korea

Litwa

Mali

Meksyk

Mongolia

Nigeria

Polska

Portugalia

Republika 
Południowej Afryki

Rosja

Rumunia

tradycje

Słowacja

Sri Lanka

Turcja

Tuwa

Tybet

Ukraina

USA

Wietnam

Włochy

<<<<

<<<<